Pratite nas na društvenim mrežama

Hilma af Klint: Pionirka apstraktne umjetnosti

Kultura

Hilma af Klint: Pionirka apstraktne umjetnosti

Hilma af Klint švedska je umjetnica i neopjevana začetnica apstraktne umjetnosti u Europi. Osim opčinjenosti umjetnošću, Hilma af Klint njegovala je i duboku povezanost s duhovnošću i „drugim svijetom“.

“Hilma je uznemirujuća umjetnica. Pitamo se: šta to znači? Da li ponovo ispisujemo historiju umjetnosti? Da li je možemo nazvati autsajderom? Da li uopšte može biti klasifikovana na bilo koji način? Hilma nije nikakav laik, ona je profesionalno obučena i talentovana slikarka koja se razumjela u boju i kompoziciju. Kreativnost je jača od historije umjetnosti; Hilma je kao Leonardo – htjela je razumjeti ko smo mi kao ljudska bića u svemiru.”

Lea Dikerman, kuratorka MoMA-ine izložbe o Klimtovoj iz 2012. po imenu Stvaranje abstrakcije 1910-1925

Ako biste pitali Vasilija Kandinskog ko je autor prve apstraktne slike u historiji, rekao bi vam da je to on i da je u pitanju slika iz 1911, koja je izgubljena, tačnije ostavljena u Rusiji tokom njegovog preseljenja u Njemačku 1921. Umjetnici kao Pit Mondrijan i František Kupka su svojevremeno polagali pravo na tu laskavu titulu, ali ono što nisu znali je da je švedska slikarka po imenu Hilma af Klint (1862–1944) naslikala svoju prvu apstraktnu sliku 1906. u Stokholmu – pet godina prije Kandinskog, što ga u startu diskvalifikuje iz „takmičenja”.

Mistični uticaj okultnog i onostranog primjetan je u njezinim radovima, u kojima se često doticala i tema evolucije, zajedništva, ljubavi te odnosa ženskosti i muškosti. Umrla je 1944. godine doživjevši duboku starost, ali nikad ne dočekavši međunarodno priznanje kakvo zaslužuje.

Apstraktne slike af Klintove bave se problematikom harmonije između spiritualnog i materijalnog, dobra i zla, ženstvenog i muževnog, nauke i religije – ona komunicira svoje duhovne ideje i vjerovanja pomoću simbola i motiva. Iris Miler Vesterman, direktorica Muzeja moderne umjetnosti u Malmeu i autorka knjige o Hilmi af Klint, smatra da je ona bila za Švedsku ono što je Edvard Munk za Norvešku – ključna figura za razumijevanje stvaralačke tradicije i umjetničkog doprinosa cijele jedne nacije.

Rođena 26. oktobra 1862. godine, Hilma af Klint doživjela je niz umjetničkih nepravdi, a zasluženo priznanje dobila tek četrdesetak godina nakon smrti na konferenciji o historiji umjetnosti u Helsinkiju. Odrasla u visokoobrazovanoj obitelji u Skandinaviji, Hilma je imala privilegiran položaj u odnosu na umjetnice iz ostalih dijelova Europe. Švedska, napredna čak i u 19. stoljeću, ženama nije branila bavljenje umjetnošću, stoga ne čudi da se Hilma af Klint veoma rano počela baviti slikarstvom.

U ranoj fazi svoga stvaralaštva naslikala je zbirku slika Deset najvećih koja obuhvata slike velikih dimenzija (2,40 x 3,20 m), a koje prikazuju različite životne faze, od ranog djetinjstva do starosti.

Nakon smrti sestre okreće se duhovnome te počinje aktivno sudjelovati u seansama što uvelike utiče na njezin umjetnički izričaj. Ubrzo osniva skupinu istomišljenica Petorka (de Fem) s kojima sudjeluje u duhovnim seansama i koketiranju s paranormalnim.

Poput automatskog pisanja, automatsko slikanje temelji se na slobodnoj volji ruke koja po platnu klizi bez uplitanja razuma. Apstraktnu umjetnost, koja je Hilmu af Klint učinila majstoricom svog zanata, nerijetko su krasili motivi iz geometrije i matematike te biologije, a njima je pokušala prikazati kompleksne odnose ovoga i drugoga svijeta.

Godine 1905. navodno joj se obratilo neko spiritualno biće i potaknulo je da napravi svoju najvažniju seriju Slike za hram koja se sastoji od 193 apstraktne slike nastale u periodu između 1906. i 1915. godine.

Previše napredna za svoje doba, Hilma af Klint preduhitrila je Kandinskog, Maljevića i Mondriana i utrla je put novim nadama apstraktne umjetnosti, a ženama širom svijeta služila kao inspiracija za hrabro bavljenje umjetničkim radom.

Otkrijte svijet umjetnosti i kulture!

Ostavi komentar

Ostavite odgovor

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *

Još iz rubrike Kultura

Advertisement

NAJNOVIJE

Advertisement
NA VRH